ประวัติความเป็นมาของเครื่องดื่มแอลกอฮอล

ประวัติความเป็นมาของเครื่องดื่มแอลกอฮอลอย่างละเอียด

ยุคก่อนประวัติศาสตร์ (ประมาณ 10,000 ปีก่อน)

เครื่องดื่มแอลกอฮอลเกิดขึ้นโดยบังเอิญจากการหมักของผลไม้และธัญพืช เมื่อมนุษย์เริ่มมีการเกษตร พวกเขาค้นพบว่าเมื่อปล่อยให้น้ำหนึ่งที่มีน้ำตาลอยู่นานๆ จุลินทรีย์ที่เรียกว่า “ยีสต์” (yeast) จะปรากฏขึ้นเองและแปลงน้ำตาลให้กลายเป็นแอลกอฮอล การค้นพบนี้อาจเกิดจากการวางผลไม้ไว้ในที่ชื้น หรือการเก็บน้ำหนึ่งไว้นานเกินไป ซึ่งเห็นได้ว่าการค้นพบนี้เป็นการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์

ยุคเบียร์โบราณ (ประมาณ 7000-5000 ปีก่อน)

อีวา่นและเมโสโปเตเมีย

หลักฐานทางโบราณคดีแสดงว่าชาวสุเมเรียนและบาบิโลเนีย (ในเมโสโปเตเมีย) ผลิตเบียร์ตั้งแต่ประมาณ 5000 ปีก่อน เบียร์สุเมเรียนเป็นเครื่องดื่มต้นแบบ ทำจากข้าว麦 (barley) ที่บ่มให้สุก แล้วจึงปล่อยให้หมัก เบียร์นี้มีลักษณะขุ่น มีเนื้อหนวก และมีรสชาติหนักหนาสูง ไม่เหมือนเบียร์สมัยใหม่

ชาวบาบิโลเนียระบุว่ากฎหมายแฮมมูราบี (Hammurabi Code) ซึ่งเป็นกฎหมายเก่าแก่ที่สุดที่เขียนเป็นลายลักษณ์อักษร (ประมาณ 1750 ปีก่อน) มีการกล่าวถึงเบียร์และการค้นขายเบียร์ ซึ่งแสดงว่าเบียร์มีความสำคัญในการค้า

อียิปต์โบราณ (ประมาณ 3000-1000 ปีก่อน)

ชาวอียิปต์ผลิตเบียร์ประมาณ 3000 ปีก่อน โดยใช้วิธีปิ้งขนมปังจากข้าวมาก (barley bread) แล้วนำมาแช่ในน้ำให้หมัก เบียร์อียิปต์ถูกเรียกว่า “henket” หรือ “zytum” เบียร์นี้มีความสำคัญอย่างมากในสังคมอียิปต์ ไม่เพียงแต่เป็นเครื่องดื่มตามปกติของปะชาชน แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของอาหารประจำวัน

ชาวอียิปต์ให้เบียร์แก่แรงงาน เอกสารอียิปต์แสดงว่าแรงงาน (รวมถึงผู้ที่สร้างปิรามิด) ได้รับเบียร์เป็นค่าจ้างหรือเป็นส่วนหนึ่งของอาหาร นอกจากนี้ เบียร์ยังถูกนำไปใช้ในพิธีกรรมศาสนา และเชื่อกันว่ามีคุณค่าทางยาพยาบาล

ยุคไวน์โบราณ (ประมาณ 8000-6000 ปีก่อน)

กำเนิดไวน์ในตะวันออกกลาง

ไวน์เกิดขึ้นในการจากองุ่นสีม่วงหรือสีดำ ที่หมักเองตามธรรมชาติ หลักฐานแสดงว่าไวน์ถูกผลิตครั้งแรกในเคคาซัส (ระหว่างทะเลแคสเปียนกับทะเลดำ) ประมาณ 8000 ปีก่อน หรือในอิหร่านเก่า (ชาวเปอร์เซีย) ประมาณ 7000 ปีก่อน

ไวน์อียิปต์

ชาวอียิปต์นำไวน์เข้ามาประมาณ 4000-3000 ปีก่อน โดยขึ้นอยู่กับการนำเข้าจากตะวันออกกลาง และต่อมาก็เริ่มปลูกองุ่นเองในหุบเขา ไวน์อียิปต์เป็นเครื่องดื่มหรูหรา ที่ใช้สำหรับชนชั้นสูง เจ้าหน้าที่ของแผ่นดิน และพระราชวงศ์ เอกสารอียิปต์แสดงรูปภาพของผู้ชายเก็บเกี่ยวองุ่น หมัก และบรรจุไวน์ลงในไห

ไวน์เคคาซัส

หลักฐานทางโบราณคดีจากจอร์เจีย (ส่วนหนึ่งของเคคาซัส) ชี้ให้เห็นว่าไวน์ถูกผลิตตั้งแต่ 6000-8000 ปีก่อน ทำจากองุ่นแดง และมีเทคนิคคล้ายกับที่ใช้วันนี้ เมืองจอร์เจียไม่เพียงแต่เป็นหนึ่งในแหล่งต้นกำเนิดของไวน์เท่านั้น แต่ยังเป็นที่อยู่ของวัฒนธรรมการทำไวน์ที่มีความหลากหลาย

ยุคกรีกโบราณ (ประมาณ 1500-146 ปีก่อน)

ไวน์ในวัฒนธรรมกรีก

ชาวกรีกถือว่าไวน์เป็นเครื่องดื่มหลัก สำคัญต่อชีวิตประจำวัน ศาสนา และสังคม พวกเขาปลูกองุ่นในแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ชาวกรีกเชื่อว่าไวน์เป็นของขอบคุณจากเทพเจ้า Dionysus (หรือ Bacchus ในภาษาโรมัน) เทพเจ้าแห่งไวน์ ความอุดมสมบูรณ์ และการเฉลิมฉลอง

พิธีกรรมและศาสนา

ไวน์มีบทบาทสำคัญในพิธีกรรมศาสนากรีก โดยเฉพาะในเทศกาล Anthesteria (เทศกาลไวน์) และในพิธี Dionysian mysteries การดื่มไวน์ถูกนำไปใช้ในพิธีบูชา และมีการแบ่งปันไวน์ในงานปาร์ตี้สามัญและรพิธีพิเศษ

สังคมและการดื่ม

ชาวกรีกมีการจัดงาน “Symposium” (ซิมโปเซียม) ซึ่งเป็นการเก็บรวมของผู้ชายชนชั้นสูง เพื่อสนทนา ร้องเพลง และดื่มไวน์ ไวน์ไม่ได้ดื่มทีเดียว แต่ผสมกับน้ำในอัตราส่วนหนึ่งต่อสาม (ไวน์:น้ำ) เนื่องจากเชื่อกันว่าการดื่มไวน์บริสุทธิ์นั้นไม่สุภาพ

ยุคโรมันโบราณ (ประมาณ 500 ปีก่อน – 476 ปีค.ศ.)

ไวน์โรมัน

ชาวโรมันสืบทอดวัฒนธรรมการดื่มไวน์จากชาวกรีก โดยพัฒนามันให้กว้างขวางและเป็นระบบยิ่งขึ้น โรมันขยายการปลูกองุ่นไปทั่วจักรวรรดิโรมัน รวมถึงฝรั่งเศส อิตาลี สเปน และแม้กระทั่งอังกฤษ

ชั้นสังคมและไวน์

ไวน์เป็นเครื่องดื่มของชนชั้นสูง เจ้าหน้าที่และทหาร อาหารโรมัน รวมถึง “posca” (ไวน์ผสมน้ำและสมุนไพร) ที่ให้แก่ทหาร เพื่อให้พลังและสดชื่น ไวน์หลากหลายคุณภาพขึ้นอยู่กับพื้นที่และราคา

เบียร์โรมัน

แม้ว่าไวน์จะเป็นเครื่องดื่มที่นิยม โรมันก็ยังสนใจเบียร์จากเขตชายแดนด้านเหนือ (โดยเฉพาะจากเยอรมนีและสกทแลนด์) แต่พวกเขาถือว่าเบียร์เป็นเครื่องดื่มของชนบ้านและกร้าน ไม่คุ้มค่าต่อชนชั้นสูง

ยุคกลาง (ประมาณ 500-1500 ปีค.ศ.)

การตกต่ำของไวน์และการเพิ่มขึ้นของเบียร์

เมื่อจักรวรรดิโรมันตกลง วัฒนธรรมการดื่มไวน์ก็เสื่อมลงในยุโรปเหนือและกลาง เบียร์กลับมาเป็นเครื่องดื่มหลักอีกครั้ง

เบียร์ยุคกลาง

เบียร์ยุคกลางแตกต่างจากเบียร์โบราณ พระสงค์ต่างๆ ในอำเภอศาสนา (monastery) ในสมัยกลาง เริ่มปรับปรุงกระบวนการผลิตเบียร์ให้ดีขึ้น โดยเพิ่มส่วนผสมอื่นๆ เช่น โฮพ (hops) ซึ่งช่วยให้เบียร์มีรสชาติขม ทำให้สดชื่น และขยายอายุการจัดเก็บ

พระสงค์ผลิตเบียร์มากมาย เนื่องจากน้ำในสมัยนั้นมักจะปนเปื้อน ในขณะที่เบียร์ที่ผ่านการต้มนั้นปลอดภัย พระสงค์ยังใช้เบียร์เป็นแหล่งอาหารและพลังงาน นอกจากนี้ เบียร์ยังเป็นสินค้าที่สามารถค้นขายได้ ทำให้เศรษฐกิจของวัตต์มั่นคงขึ้น

ไวน์ยุคกลาง

ไวน์ยังคงสำคัญในยุโรปใต้ และเป็นเครื่องดื่มศาสนาที่จำเป็นในพิธีศาสนาคริสต์ (Eucharist) พระสงค์ในฝรั่งเศส และอิตาลี ยังคงปลูกองุ่นและผลิตไวน์ บริเวณปัจจุบันของบอร์โดว์ และบูร์กุนดี ในฝรั่งเศส กลายเป็นศูนย์กลางการผลิตไวน์ที่มีชื่อเสียง

เหล้า (Spirits/Distilled Alcohol)

ในช่วงปลายยุคกลาง (ประมาณ 1200-1400 ปีค.ศ.) ชาวยุโรปได้เรียนรู้เทคนิคการกลั่น (distillation) จากนักวิทยาศาสตร์อิสลาม ซึ่งผลิตน้ำแข็งเหล้า (aqua vitae) โดยการกลั่นไวน์ เหล้านี้มีระดับแอลกอฮอลสูงและถูกนำไปใช้เป็นยา ต่อมากลายเป็นเครื่องดื่ม

วิสกี้เริ่มผลิตในไอร์แลนด์ (ประมาณ 1200 ปีค.ศ.) และสกอตแลนด์ (ประมาณ 1400 ปีค.ศ.) โดยการกลั่นเบียร์ หรือกลั่นสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ชื่อ “Uisce Beatha” ในไอร์แลนด์ (ซึ่งมาจากภาษาเกลิก) กลายมาเป็น “Whiskey” ในภาษาอังกฤษ

ยุคค้นหาแผ่นดิน (ประมาณ 1500-1800 ปีค.ศ.)

การขยายการค้าโลกของแอลกอฮอล

ยุคค้นหาแผ่นดิน (Age of Exploration) เป็นช่วงเวลาที่เปลี่ยนแปลงการค้าเครื่องดื่มแอลกอฮอลอย่างมากมาย ชาวยุโรปนำไวน์ วิสกี้ และเบียร์ไปทั่วโลก ในขณะเดียวกัน พวกเขาก็นำสินค้าใหม่ เช่น น้ำตาลอ้อย กลับมายุโรป

รัมในการค้าทาส

น้ำตาลอ้อยจากอเมริกากลายเป็นสินค้าที่มีค่า และการกลั่นน้ำตาลอ้อย (molasses) ส่งผลให้เกิดรัม (rum) ในศตวรรษที่ 17 รัมกลายเป็นสินค้าการค้าที่สำคัญ และถูกนำไปใช้ในการค้าทาส (ขนาดสามเหลี่ยม) ระหว่างยุโรป แอฟริกา และอเมริกา รัมยังเป็นเครื่องดื่มหลักของกะลาสี

โรม (Arrack) และเหล้าจากเอเชีย

ในช่วงเดียวกัน ชาวยุโรปค้นพบและนำเหล้าที่ผลิตจากเอเชีย เช่น แรก (arrack จากหมาก และน้ำตาลปาล์ม) กลับมายุโรป

ยุคสมัยใหม่ (ตั้งแต่ 1800 ปีค.ศ. เป็นต้นมา)

การปฏิวัติทางวิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 19

ลุยส์ ปาสเตอร์ (Louis Pasteur) ในปี ค.ศ. 1857-1876 ได้ศึกษา กระบวนการหมัก อย่างลึกซึ้ง เขาค้นพบว่ายีสต์ (microorganism) เป็นตัวแรกที่ทำให้เกิดหมัก การค้นพบนี้มีความสำคัญในการปรับปรุงคุณภาพและความสอดคล้องของเครื่องดื่มแอลกอฮอล

การอุตสาหกรรมเบียร์

ในศตวรรษที่ 19 เบียร์กลายเป็นสินค้าที่ผลิตจากโรงงาน โดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ประเทศต่างๆ เช่น เยอรมนี สาธารณรัฐเช็ก และออสเตรีย กลายเป็นผู้ผลิตเบียร์ที่มีชื่อเสียง เบียร์ Pilsen (Pilsner) จากสาธารณรัฐเช็กกลายเป็นแบบอย่างของเบียร์สมัยใหม่

วิสกี้และการค้า

วิสกี้สกอตแลนด์ (Scotch Whisky) และวิสกี้ไอร์แลนด์ (Irish Whiskey) ได้รับการยอมรับจากวงกว้าง และกลายเป็นสินค้าส่งออกที่มีค่า ประเทศอื่นๆ เช่น สหรัฐอเมริกา เริ่มผลิตเบอร์บอน (bourbon) และรายล์ (rye) whiskey

วาดกา

ในศตวรรษที่ 19-20 วาดกา จากรัสเซีย ยูเครน และโปแลนด์ กลายเป็นเหล้าที่มีช่วงกว้างระหว่างตะวันออก มาตรพจน์ (vodka) ได้กลายมาเป็นสินค้าส่งออกที่สำคัญ

ไวน์ในยุคสมัยใหม่

ไวน์ยังคงมีความสำคัญ โดยเฉพาะในยุโรป ฝรั่งเศส อิตาลี และสเปน ยังคงผลิตไวน์ที่มีชื่อเสียงเสรจี้ ในศตวรรษที่ 20 นิวเวิลด์วัฒนธรรมการทำไวน์ เช่น นิวซีแลนด์ สหรัฐอเมริกา (โดยเฉพาะแคลิฟอร์เนีย) และออสเตรเลีย ก็เริ่มเป็นผู้ผลิตไวน์ที่ระดับโลก

งดสุรา (Prohibition Era)

ในศตวรรษที่ 20 หลายประเทศนำมาตรการห้ามการผลิตและการขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล มากที่สุดในสหรัฐอเมริกา (1920-1933) แม้ว่านโยบายนี้ประสบการณ์ที่ไม่สำเร็จ แต่มันแสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงในสังคมและสุขภาพสาธารณะ

การพัฒนาเหล้าใหม่

จินและรัมกลายเป็นเครื่องดื่มที่ได้รับความนิยมในศตวรรษที่ 20 พร้อมกับการสร้างค็อกเทล

สรุป

เครื่องดื่มแอลกอฮอลมีประวัติศาสตร์ที่ยาวนานและมีความเกี่ยวข้องอย่างลึกลับกับวัฒนธรรมมนุษย์ตั้งแต่เริ่มอพั่น ตั้งแต่การค้นพบที่เกิดจากอุบัติเหตุจนกว่าจะกลายเป็นสินค้าการค้าทั่วโลก เครื่องดื่มแอลกอฮอลได้บ้านอย่างมาก ในศาสนา สังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม